İkisi de "Gerçek adresinizi vermeyin" cümlesiyle tanıtılıyor. Bu yüzden akla gelen ilk sorulardan biri "Gmail'de zaten artı işaretiyle adres üretebiliyorum, sizin hizmetinize neden ihtiyacım olsun?" oluyor. Haklı bir soru. Cevap, hangi derdi çözmeye çalıştığınıza bağlı. Aşağıda iki yaklaşımı yan yana koyuyoruz; reklam yapmadan, hangisinin nerede işe yaradığını anlatarak.
Geçici mail ve e-posta takma adı arasındaki fark nedir?
Geçici mail, kurulum ya da üyelik gerektirmeyen, kısa bir süre sonra kendiliğinden devreden çıkan ve yalnızca gelen postayı gösteren bir adrestir. E-posta takma adı ise asıl gelen kutunuza yönlendirilen, istediğiniz zaman kapatabileceğiniz ikinci bir adrestir.
Fark tam burada belirginleşiyor. Takma ada gelen mail sizin Gmail'inize, iCloud'unuza ya da hangi kutuyu kullanıyorsanız oraya düşer. Geçici maile gelen mail ise sadece o sayfada durur. Gecicimail.com.tr'de ana sayfayı açtığınızda adres kendiliğinden oluşur, 3 saat geçerlidir, sayfa açık kaldıkça süre uzar ve gelen mailler 24 saat sonra silinir. Ne sizin adınız ne de başka bir adresiniz bu sürecin hiçbir yerinde yer alır. Nasıl çalıştığını ayrıntılı merak ediyorsanız geçici mail nedir ve nasıl kullanılır yazımıza bakabilirsiniz.
Herkesin bildiği üç takma ad yöntemi
Gmail'de artı (+) işaretiyle adres türetmek
Adresiniz ahmet.yilmaz@gmail.com ise, ahmet.yilmaz+mobilya@gmail.com adresine gönderilen her mail yine size gelir. Hiçbir ayar gerekmez. En sevdiğimiz kullanım şeklinde her siteye farklı bir ek verirsiniz. Bir gün "+mobilya" adresine alakasız bir kumarhane reklamı düşerse, adresinizi kimin paylaştığını anlarsınız.
Ama bu bir gizlilik aracı değil. Artıdan sonrasını silen herkes asıl adresinize ulaşır ve spam listeleri bunu otomatik yapabiliyor. Ayrıca bazı kayıt formları artı işaretini geçersiz karakter sayıp kabul etmiyor.
Apple'ın "E-postamı Gizle" özelliği
iCloud+ aboneleri, rastgele görünen @icloud.com uzantılı adresler oluşturup bunları asıl adreslerine yönlendirebiliyor. Bir uygulamada "Apple ile Giriş Yap" seçeneğini kullanırken çıkan "E-postamı Gizle" tercihi de aynı mantıkla çalışır. Güzel tarafı, bu adresten gelen maillere cevap yazabilmeniz, karşı taraf yine takma adı görür. Sınırı ise Apple hesabınıza ve ekosistemine bağlı kalmanız. Android'e ya da başka bir hizmete geçerseniz yönetimi zahmetli hâle gelebilir.
Yönlendirme (relay) hizmetleri
Firefox Relay ve SimpleLogin gibi hizmetlerde bir hesap açıyorsunuz, her site için ayrı bir adres üretiyorsunuz, rahatsız eden adresi tek tıkla kapatıyorsunuz. Düzenli kullanım için oldukça derli toplu bir yöntem. Bazıları cevap yazmaya da izin veriyor; bu özellik çoğu zaman ücretli planlarda oluyor. Şunu bilmekte fayda var, tüm postanız bu hizmetin sunucularından geçiyor, yani ona güvenmeniz gerekiyor.
Karşılaştırma tablosu
| Özellik | Geçici mail | Gmail + adresi | E-postamı Gizle | Yönlendirme hizmeti |
|---|---|---|---|---|
| Kalıcılık | Kısa süreli (3 saat, sayfa açıkken uzar; mailler 24 saatte silinir) | Kalıcı | Siz kapatana kadar | Siz kapatana kadar |
| Asıl adresiniz görünür mü? | Hayır, ortada asıl adres yok | Evet, kolayca çıkarılır | Hayır | Hayır |
| Kurulum | Yok, sayfayı açmak yeterli | Yok | Apple cihazı ve uygun abonelik | Hesap açmak, çoğu zaman eklenti kurmak |
| Cevap yazabilme | Hayır, sadece mail alır | Evet (asıl adresinizden gider) | Evet | Bazı hizmetlerde, genelde ücretli |
| Kimliğinize bağlantı | Yok; üyelik ve kişisel bilgi istenmez | Doğrudan Google hesabınız | Apple hesabınız | Hizmetteki hesabınız |
| Ücret | Ücretsiz | Ücretsiz | Abonelik gerekir | Ücretsiz ve ücretli planlar |
Hangi durumda hangisini kullanmalı?
Tabloya bakınca "takma ad her konuda daha iyi" gibi görünebilir. Değil. Takma adın her artısı, bir hesaba, bir kuruluma ya da bir aboneliğe bağlı olmasından geliyor. Bazen tam olarak istemediğiniz şey de bu bağ.
- Kafede Wi-Fi'ye bağlanmak için formu doldururken geçici mail yeterli, o adrese bir daha ihtiyacınız olmayacak.
- Bir forumda tek bir soru sormak, bir dosyayı indirmek ya da bir kerelik doğrulama kodu almak için de geçici mail iş görür.
- Düzenli alışveriş yaptığınız, kargo bildirimi bekleyeceğiniz bir mağazada takma ad ya da doğrudan gerçek adres kullanın. Fatura ve iade yazışmaları aylar sonra bile lazım olabilir.
- Spam'in hangi siteden sızdığını öğrenmek istiyorsanız Gmail'in + adresi işinizi görür. Gizlemez ama ipucu verir.
- iPhone'da bir uygulamaya "Apple ile Giriş Yap" ile kaydolurken E-postamı Gizle zaten bir tık uzağınızda.
- Onlarca siteye kayıtlıysanız ve hepsini düzenlemek istiyorsanız bir yönlendirme hizmeti en derli toplu çözüm.
- Banka, e-Devlet ile bağlantılı işlemler, iş ve okul hesapları için hiçbiri uygun değil. Gerçek ve sürekli kontrol ettiğiniz adresinizi kullanın.
Takma adların pek konuşulmayan yanı
En yaygın yanılgılardan biri, takma adı "anonim olmak" ile karıştırmak. Takma ad, karşı tarafın asıl adresinizi görmesini engeller; ama adresin arkasında yine sizin hesabınız durur. Yönlendirme hizmetinde bir sorun olursa, Apple ya da Google hesabınıza erişim kaybederseniz, o takma adların hepsi de etkilenir. Bu kötü bir şey değil, sadece farklı bir tercih.
Geçici mailde bu bağ yok. Bedeli de belli. Adres kalıcı değil, cevap yazamazsınız, ekleri göremezsiniz. Yine de bir esneklik payı var. Adres kutusunun altında, yeşil anahtar simgesinin yanında XXXX-XXXX biçiminde bir kurtarma anahtarı görürsünüz. Bunu bir kenara yazarsanız aynı adrese başka bir cihazdan ya da günler sonra tekrar dönebilirsiniz. Anahtar hesap açmak anlamına gelmiyor; sadece adresin kapısını yeniden açıyor.
İkisini birlikte kullanmak mantıklı mı?
Bence en sağlıklı düzen tam olarak bu. Gerçek adresinizi az sayıda ve önemli yerde, yani banka, resmi işler, iş ve aile için tutun. Sürekli kullanacağınız ama size reklam yağdırabilecek siteler için takma ad verin. Bir kere bakıp kapatacağınız formlar için geçici mail açın. Böylece asıl gelen kutunuz temiz kalır, takma adlarınız gereksiz yere çoğalmaz ve unutulmuş bir sitenin veri sızıntısında adınız hiç geçmez.
Takma adı kapınıza taktığınız ikinci bir posta kutusu gibi düşünün. Geçici mail ise o gün gittiğiniz yerde verdiğiniz, akşam çöpe attığınız bir zarf. İkisinin de yeri ayrı. Gelen kutunuz şimdiden dolup taştıysa spam maillerden kurtulmanın yolları yazımızda bunu toparlamak için pratik adımlar var.
Sık sorulan sorular
Gmail'deki + adresi geçici mail yerine geçer mi?
Tam olarak geçmez. + adresinden asıl Gmail adresiniz kolayca çıkarılabilir ve gelen her mail yine sizin kutunuza düşer. Spam'in kaynağını bulmak için faydalıdır ama adresinizi gizlemez.
E-posta takma adıyla cevap yazabilir miyim?
Apple'ın E-postamı Gizle özelliğinde ve bazı yönlendirme hizmetlerinde evet. Geçici mail ise sadece mail alır; gönderme ya da cevap yazma özelliği yoktur.
Geçici mail adresi kalıcı hâle getirilebilir mi?
Hayır. Adres 3 saat geçerlidir ve sayfa açıkken uzar. Kurtarma anahtarıyla aynı adrese uzun süre geri dönebilirsiniz, ancak gelen mailler 24 saat sonra silinir; bu yüzden kalıcı hesaplar için uygun değildir.
Hangisi daha gizli, takma ad mı geçici mail mi?
Karşı taraf açısından ikisi de asıl adresinizi göstermez. Fark, takma adın arkasında sizin bir hesabınızın bulunması; geçici mailde ise üyelik ya da kişisel bilgi yoktur.