Bir habere tıklıyorsunuz, ilk iki paragrafı okuyorsunuz ve metin yavaşça soluklaşıp bir kutunun arkasında kayboluyor. "Haberin devamını okumak için ücretsiz üye olun." Altında bir e-posta kutusu, belki bir "Google ile devam et" butonu. Sadece bir haberin sonunu merak ediyordunuz; şimdi bir hesap açmanız isteniyor.
Bu ekrana nasıl yaklaşacağınız, aslında karşınızdakinin hangi tür duvar olduğuna bağlı. Hepsi aynı görünse de arkalarındaki iş modeli farklı ve doğru e-posta tercihi de buna göre değişiyor.
Üyelik duvarlarının türleri
| Duvar türü | Ne istiyor? | Sitenin asıl amacı |
|---|---|---|
| Ücretsiz kayıt duvarı | E-posta (bazen şifre ve ad) | Okuru tanımak, bülten ve reklam hedefleme için kitle oluşturmak |
| Sayaçlı duvar | Ayda belli sayıda haberden sonra kayıt ya da abonelik | Sık gelen okuru üyeliğe, sonra aboneliğe yönlendirmek |
| Ücretli abonelik duvarı | Ödeme ve hesap bilgisi | Doğrudan abonelik geliri |
Ücretsiz kayıt duvarlarında sitenin istediği şey paranız değil, kim olduğunuzu bilmek. Kayıtlı bir okur, reklamverene "tanımlı kitle" olarak sunulabilir ve e-posta pazarlamasıyla tekrar siteye çekilebilir. Bu meşru bir iş modeli; habercilik bir şekilde finanse edilmek zorunda. Ama sizin açınızdan sorulacak soru şu. Bu site için kalıcı adresimi vermeye değer mi?
Kayıtla birlikte gelen bülten kutucuklarına dikkat
Ücretsiz üyelik formlarında en çok dikkat edilmesi gereken yer, e-posta kutusunun hemen altındaki küçük onay satırları. Sık karşılaşılan örnekler:
- "Günlük haber bültenini almak istiyorum"
- "Kampanya ve fırsatlardan haberdar olmak istiyorum"
- "Bilgilerimin iş ortaklarıyla paylaşılmasını kabul ediyorum"
Bunlar önceden işaretlenmiş olarak gelebiliyor. Hızlıca "Kayıt ol"a basarsanız, ertesi sabahtan itibaren her gün bir, belki birkaç bülten almaya başlarsınız. Türkiye'de ticari elektronik iletiler için onay gerekiyor ve bu izinler İleti Yönetim Sistemi (İYS) üzerinden de yönetilebiliyor; ayrıntıları İYS yazımızda bulabilirsiniz. Ama en kolayı, kutucuğu baştan işaretlememek.
Bir de "Google ile devam et" ya da benzeri sosyal giriş butonları var. Bunlar size şifre oluşturma zahmetinden kurtarır ama siteye ana e-posta adresinizi, çoğu zaman adınızı ve profil bilgilerinizi de aktarır. Sadece bir haberi okumak için bu, gerekenden fazla paylaşım.
Ücretsiz kayıt duvarında geçici mail
Yalnızca bir iki haberi okumak istiyorsanız, ücretsiz kayıt duvarı geçici mailin en mantıklı kullanım alanlarından biri. Akış genelde şöyle ilerler:
- Geçici Mail sayfasını ayrı bir sekmede açıp verilen adresi kopyalıyorsunuz.
- Haber sitesinin kayıt formuna yapıştırıyor, varsa şifre belirliyorsunuz. Bülten kutucuklarını boş bırakıyorsunuz.
- Site doğrulama istiyorsa, onay maili birkaç saniye içinde geçici gelen kutusuna düşüyor. Linke tıklıyorsunuz.
- Haberi okuyorsunuz.
Bazı siteler doğrulama bile istemez; adresi yazmanız yeterlidir. Bazıları ise geçici adres sağlayıcılarını tanıyıp kaydı reddeder. Bu sitenin kendi tercihidir ve neden böyle yapıldığını siteler geçici maili nasıl tespit eder yazısında anlattık.
Bilmeniz gereken bir sınır
Geçici adresle açtığınız hesap, pratikte kullan-at bir hesaptır. Şifrenizi unutursanız sıfırlama maili o adrese gider. Kurtarma anahtarı sizi aynı adrese geri götürebilir, ama bunu, o haber sitesine yıllarca girmeye devam edeceğiniz bir hesabın temeli olarak görmeyin. Haftada birkaç kez okuduğunuz, takip ettiğiniz bir yayınsa, ikincil ve kalıcı bir adres daha doğru bir seçim.
Sayaçlı duvarlarda önce aylık sınıra bakın
"Bu ay 5 ücretsiz haberden 4'ünü okudunuz" gibi uyarılar gösteren siteler, sizi önce ücretsiz üyeliğe, sonra aboneliğe yönlendirir. Bu sitelerde ücretsiz üyelik genellikle sınırı biraz artırır ama ortadan kaldırmaz.
Burada açık konuşalım. Bu sınırı aşmak için tekrar tekrar yeni geçici adreslerle hesap açmak, sitenin kullanım koşullarına büyük ihtimalle aykırıdır ve emeğiyle haber üreten bir yayının gelir modelini doğrudan aşındırır. Geçici mailin amacı gizliliğinizi korumak; bir yayının ücretli içeriğini bedavaya getirmek değil. Bu ayrımı geçici mail ile yapılmaması gerekenler yazısında da vurguladık. Bir yayını sürekli okuyorsanız, büyük ihtimalle desteklemeye de değerdir.
Ücretli abonelikte neden gerçek adres?
Bir habere ya da dergiye ücretli abone olmaya karar verdiyseniz, tablo tamamen değişir. Bu durumda kalıcı, düzenli kontrol ettiğiniz bir adres kullanmalısınız. Sebepleri:
- Fatura ve ödeme bildirimleri. Kartınızdan çekilen tutarın kaydı ve yenileme hatırlatmaları bu adrese gelir.
- İptal ve iade. Aboneliği iptal etmek istediğinizde hesabınıza girebilmeniz, gerekirse destek ekibiyle yazışabilmeniz gerekir.
- Şifre sıfırlama. Para ödediğiniz bir hesaba erişimi kaybetmek, en istemeyeceğiniz şey.
- Otomatik yenileme uyarıları. Deneme süresinin bitip ücretli döneme geçileceğini haber veren mailleri kaçırmamak, sizi istemediğiniz bir ödemeden kurtarabilir.
Ücretli aboneliklerde bile pazarlama kutucuklarını işaretlememekte serbestsiniz. Abone olmak, her gün beş farklı bülten almayı kabul etmek anlamına gelmez. Gelen bültenleri ana kutunuzdan ayırmak için Gmail'de filtre kurmak da iyi bir yöntem.
Ana adresinizle zaten üye olduysanız
Yıllar içinde birçok haber sitesine ana adresinizle üye olmuş olabilirsiniz. Toparlamak için her siteye tek tek dönmeniz gerekmiyor; gelen bültenlerin altındaki abonelikten çık bağlantısı çoğu durumda yeterli. Hiç kullanmadığınız bir hesabı tamamen kapatmak istiyorsanız, hesap ayarlarında "hesabı sil" seçeneği arayın. Bulamazsanız, 6698 sayılı KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvurarak kişisel verilerinizin silinmesini talep etme hakkınız bulunuyor; başvuru yolu genellikle sitenin gizlilik ya da aydınlatma metninde yazar.
Peki gizli sekme yeterli değil mi?
Bazı okurlar duvarı aşmak için gizli sekme kullanıyor. Sayaçlı duvarlarda bu bazen işe yarar, çünkü sayaç çerezlerle tutulur. Ama bu da yayının tercih ettiği bir yol değil ve birçok site artık gizli sekmeyi algılayıp kayıt istiyor. Gizli sekmenin aslında neyi gizleyip neyi gizlemediğini bu yazıda anlattık.
Sık sorulan sorular
Haber sitesine ücretsiz üyelik için geçici mail kullanabilir miyim?
Bir iki haberi okumak için açtığınız ücretsiz üyeliklerde kullanabilirsiniz. Yalnız bu hesap pratikte kullan-at bir hesap olur; düzenli okuyacağınız siteler için kalıcı bir ikincil adres daha uygundur.
Kayıt olunca neden her gün bülten geliyor?
Kayıt formundaki bülten veya kampanya onay kutucukları çoğu zaman önceden işaretli gelir. Kayıt olurken bu kutucukları boş bırakırsanız ya da sonradan bültenin altındaki abonelikten çık bağlantısını kullanırsanız mailler durur.
Ücretli haber aboneliğinde hangi e-postayı kullanmalıyım?
Düzenli kontrol ettiğiniz kalıcı bir adres kullanın. Fatura, yenileme uyarıları, iptal ve şifre sıfırlama işlemleri bu adres üzerinden yürür.
Ücretsiz haber sınırını aşmak için sürekli yeni hesap açmak doğru mu?
Önermiyoruz. Bu genellikle sitenin kullanım koşullarına aykırıdır ve yayının gelir modelini zayıflatır; sık okuduğunuz bir yayınsa abonelik daha doğru bir yol.