Geçici mail nasıl çalışır? Bir mailin gönderildiği andan ekranınıza düşene kadar

Saat 14:02:00. Bir online mağazanın kayıt formunda "Üye ol" butonuna basıyorsunuz. Form, e-posta alanına az önce Geçici Mail'den kopyaladığınız rastgele adresi içeriyor.

Saat 14:02:04 civarı. Bildirim sesi çalıyor, sekme başlığında "(1) Yeni e-posta" yazıyor ve gelen kutunuzda mağazanın "Hesabınızı onaylayın" maili duruyor.

Arada geçen o birkaç saniyede aslında epey şey oluyor. Bu yazıda o anları tek tek açıyoruz. Teknik terimler kullanacağız ama her birini yerinde açıklayacağız; e-postanın nasıl çalıştığını hiç düşünmemiş biri de rahatça takip edebilsin diye.

Önce temel fikir, geçici mail sıradan bir mail sunucusudur

Geçici mail servisi sihirli bir şey yapmıyor. İnternette e-posta, onlarca yıldır aynı ortak kurallarla taşınıyor. Bir mağazanın sunucusu, size Gmail adresinize mail gönderirken de geçici adresinize gönderirken de aynı protokolü, yani SMTP'yi (Simple Mail Transfer Protocol) kullanır. Fark, alıcı tarafın ne yaptığında. Normal bir e-posta sağlayıcısı maili yıllarca saklamak, klasörlere ayırmak, cevap yazdırmak için tasarlanmıştır. Geçici mail ise maili alıp kısa bir süre göstermek ve sonra silmek için.

Şimdi o 14:02'deki maili adım adım izleyelim.

1. Gönderen sunucu "bu mail nereye gidecek?" diye sorar

Mağazanın sunucusunun elinde yalnızca bir adres var, örneğin abc123@ornekalanadi.com. Adresin @ işaretinden sonraki kısmı, yani alan adı, mailin hangi sunucuya gideceğini belirler.

Sunucu bunun için DNS'e (alan adlarını adreslere çeviren internet rehberi) "Bu alan adının mail sunucusu hangisi?" diye sorar. Cevap, MX kaydı denen bir kayıttan gelir.

MX kaydı, bir alan adına gelen e-postaların hangi sunucu tarafından teslim alınacağını söyleyen DNS kaydıdır. Gmail'in alan adının MX kaydı Google'ın sunucularını gösterir; geçici mail alan adlarının MX kaydı ise geçici mail servisinin sunucularını gösterir. Bu sorgu genellikle göz açıp kapayıncaya kadar biter.

2. İki sunucu konuşur

Gönderen sunucu, MX kaydının gösterdiği sunucuya bağlanır ve kısa, kurallı bir konuşma başlar. Kabaca şöyle ilerler:

1. Gönderen kendini tanıtır.
2. Mailin kimden geldiğini söyler.
3. Mailin kime gideceğini söyler (abc123@ornekalanadi.com).
4. Alıcı sunucu "tamam, bu adrese mail kabul ediyorum" der.
5. Gönderen mailin içeriğini (başlıklar, konu, metin, HTML kısmı) aktarır.
6. Alıcı sunucu "aldım" der ve bağlantı kapanır.

Bu noktadan sonra mail gönderenin elinden çıkmıştır. Mağazanın tarafında "gönderildi" olarak işaretlenir.

3. Catch-all, yani "bu alan adına gelen her şeyi kabul et"

Normal bir şirket mail sunucusu, yalnızca var olan hesaplara mail kabul eder. ahmet@sirket.com varsa kabul eder, xyz@sirket.com diye bir hesap yoksa "böyle bir kullanıcı yok" diyerek reddeder.

Geçici mail servisleri genellikle farklı çalışır. Catch-all, bir alan adının @ işaretinden önce ne yazarsa yazsın gelen tüm mailleri kabul edecek şekilde ayarlanmasıdır. Bunun nedeni basit. Rastgele adresler sürekli üretiliyor ve her biri için önceden bir posta kutusu açmak hem gereksiz hem de yavaş olurdu. Sunucu maili kabul eder; mailin kime ait olduğu bir sonraki adımda belirlenir.

4. Mail doğru gelen kutusuyla eşleştirilir

Mail sunucuya ulaştığında, alıcı adresi okunur ve o adrese bağlı gelen kutusuyla eşleştirilir. Siz ana sayfayı açtığınızda üretilen adres, tarayıcınızla ve bir kurtarma anahtarıyla ilişkilendirilmiştir. Bu yüzden mail yalnızca o adresi tutan kişinin ekranında görünür.

Kurtarma anahtarı burada devreye giriyor. Adres kutusunun altında yeşil anahtar simgesiyle duran XXXX-XXXX biçimindeki kod, başka bir cihazdan "bu adres benim" demenizi sağlıyor. Nasıl kullanıldığını ayrı bir yazıda anlattık.

5. Mail ayrıştırılır ve temizlenir

Bir e-posta, düz metinden ibaret değildir. Arka planda MIME denen bir biçimle paketlenmiş birkaç parçadan oluşur. Başlık bilgileri (kimden, kime, konu, tarih), düz metin hâli, HTML hâli ve varsa ekler bu parçalardır. Sistem bu paketi açar ve görüntülenebilir parçaları ayırır.

İşin güvenlik tarafı tam da burada başlıyor. HTML bir mail, aslında küçük bir web sayfasıdır. İçine kötü niyetli birinin kod (script) yerleştirmesi mümkün. Bu yüzden:

• Script'ler temizlenir. Mailin içindeki çalıştırılabilir kodlar, size gösterilmeden önce ayıklanır.
• Ekler gösterilmez. Geçici Mail ek dosyaları göstermez. Kimden geldiğini bilmediğiniz bir dosyayı indirmek zaten iyi bir fikir değil; bu tercih o riski baştan kapatıyor.
• Metin ve görünüm korunur. Onay butonları, bağlantılar ve kodlar okunabilir kalır, böylece maili kullanabilirsiniz.

6. Mail izole bir çerçevede gösterilir

Temizlenmiş mail, sitenin geri kalanından ayrı, izole bir çerçeve içinde açılır. Bunu bir vitrin camı gibi düşünebilirsiniz. Mailin içeriğini görürsünüz, ama mail camın arkasından sitenin kendisine ya da tarayıcınızdaki diğer bilgilere uzanamaz. Temizleme bir şeyi kaçırsa bile ikinci bir koruma katmanı olarak çalışır.

Gelen kutusu 5 saniyede bir kendiliğinden yenilendiği için mail, sunucuya ulaştıktan kısa süre sonra listede belirir. Kendi testlerimizde bu sürenin tamamı, yani gönderimden ekranda görünmeye kadar, ortalama 3-5 saniye sürüyor. Okunmamış maillerin yanında yeşil yanıp sönen bir nokta, okunmuşlarda gri bir nokta görürsünüz. Adres kutusunun solundaki küçük daire ise bir sonraki yenilemeye kalan saniyeyi gösterir.

7. Mail silinir

Geçici mailin "geçici" kısmı burada. İki ayrı süre var ve sık karıştırılıyor:

Silme işleminin amacı veri biriktirmemek. Geçici bir gelen kutusunda aylarca duran onay mailleri, sipariş özetleri ve kodlar kimsenin işine yaramaz; olsa olsa bir risk oluşturur. 24 saat, kodu almak ve gerekirse maile bir kez daha bakmak için yeterli, ama arşiv oluşturmak için kısa.

Ayrıca "Sil" butonuyla (onay ister) mevcut adresi istediğiniz an bırakıp yeni bir adres alabilirsiniz.

Peki geçici mail neden mail gönderemiyor?

Yukarıdaki adımların hepsi mail almak üzerine. Mail göndermek ise bambaşka bir sorumluluk. Kayıt gerektirmeyen, herkesin saniyeler içinde adres alabildiği bir servisten mail gönderilebilseydi, bu servis kısa sürede spam ve dolandırıcılık mesajlarının kaynağına dönüşürdü. Alan adlarının itibarı düşer, diğer sunucular bu adreslerden gelen her şeyi reddetmeye başlardı. Bu yüzden Geçici Mail yalnızca mail alır; cevap yazmak ya da yeni mail göndermek mümkün değildir.

Aynı mantıkla, otomatik bot kullanımına karşı da koruma var. Servisi bir insanın kullandığı hızda kullanan biri bunu hiç fark etmez.

Gizlilik açısından ne anlama geliyor?

Bütün bu yapı sayesinde adres almak için hiçbir kişisel bilgi vermiyorsunuz. Üyelik yok, şifre yok, telefon numarası yok. Gelen mailler kısa süre sonra silindiği için geride uzun süre bilgi kalmıyor. Bu, geçici mailin neden indirim kodu almak ya da bir dosyayı indirmek için iyi, ama bankanız ya da ana hesaplarınız için uygun olmadığını da açıklıyor. O tür hesapların uzun yıllar boyunca size ulaşabilmesi gerekir. Bu dengeyi tek kullanımlık mail güvenli mi yazısında daha ayrıntılı tartıştık.

Saat 14.02'deki mailin başına gelenler bir bakışta

Bir dahaki sefere sekme başlığında "(1) Yeni e-posta" yazısını gördüğünüzde, arkasında bu birkaç saniyelik zincirin döndüğünü bileceksiniz. Başka sorularınız varsa SSS sayfamız açık.