Ana e-posta adresinizi temiz tutmanın 10 yolu

Tanıdık bir sahne. Gelen kutusunun köşesinde dört haneli bir okunmamış sayısı duruyor. Beklediğiniz kargo bildirimi aslında gelmiş, ama onlarca kampanya mailinin arasında kaybolmuş. Bir geçici mail servisi işlettiğimiz için bu konuyu sık düşünüyoruz ve kendi kutularımızda da aşağıdaki yöntemleri uyguluyoruz. Bu yazı o pratiklerin derlenmiş hâli.

Amaç "sıfır okunmamış" takıntısı değil. Amaç, ana adresinize gelen her maili görmeye değer hâle getirmek. Aşağıdaki on adımın bir kısmı bir kerelik iş, bir kısmı alışkanlık.

1. Adreslerinizi katmanlara ayırın

Her şeyin tek adrese gitmesi, kutunun karışmasının ana sebebi. Biz adresleri üç katmanda düşünmeyi öneriyoruz:

İkinci katman için ayrı bir ücretsiz hesap açabilirsiniz. Üçüncü katman için hesap açmanıza bile gerek yok; Geçici Mail sayfasını açtığınızda adres hazır. Bu ayrım kurulduktan sonra ana kutunuza gelenlerin çoğu gerçekten size yazılmış mailler oluyor.

2. Gmail'deki + işaretini etiket gibi kullanın

Gmail'de adresinizin kullanıcı adı kısmına + ve bir kelime ekleyebilirsiniz: adiniz+magaza@gmail.com gibi. Mail yine size gelir. Avantajı, hangi siteye hangi varyasyonu verdiğinizi bildiğiniz için bir sitenin adresinizi başkasıyla paylaşıp paylaşmadığını görebilmeniz ve bu adrese gelenleri filtreleyebilmeniz.

Dürüst olalım, bir sınırı var. Bu yöntem gerçek adresinizi gizlemez. + işaretinden sonrasını silen biri ana adresinize ulaşır. Bazı siteler de + içeren adresleri kabul etmez. Yani filtreleme için harika, gizlilik için yetersiz.

3. Filtre ve etiket kurun, kutuyu kendiliğinden düzenlensin

Her gün aynı türden mailleri elle taşıyorsanız, o işi bir filtreye devretmenin zamanı gelmiştir. İşe yarayan birkaç kural şöyle:

• Fatura ve ödeme bildirimleri için gönderen adresine göre "Faturalar" etiketi.
• Kargo ve sipariş için konu satırında "siparişiniz", "kargoya verildi" geçenler için bir etiket.
• Bültenlerden okumak istediklerinizi gelen kutusunu atlayıp kendi etiketine gönderin, haftada bir toplu okuyun.

Filtre kurmanın en kolay yolu, örnek bir maili açıp menüden "bunun gibi mesajları filtrele" seçeneğini kullanmak. Çoğu mail sağlayıcısında benzer bir seçenek var.

4. Abonelikleri tek tek değil, toplu temizleyin

Tek tek çıkmak usandırır. İşe yarayan yöntem şu. Arama kutusuna "abonelikten çık" ve "unsubscribe" yazıp son birkaç ayın sonuçlarını listeleyin. Gönderen adına göre baktığınızda, mailin büyük kısmının aslında sınırlı sayıda kaynaktan geldiğini görürsünüz. Her birini bir kere açıp çıkış bağlantısını kullanmak bir akşamınızı alabilir ama sonrası çok daha sakin geçer.

Bazı mail sağlayıcıları abonelikleri tek ekranda listeleyen bir bölüm de sunuyor; sizinkinde varsa işi hızlandırır. Hangi maillerde çıkış bağlantısına güvenmek gerektiğini ve hangilerinde gerekmediğini spam maillerden kurtulmanın yolları yazımızda ayrıca anlattık.

5. Spam olarak işaretlemeyi ihmal etmeyin

Silmek ile spam olarak işaretlemek aynı şey değil. İşaretlediğinizde mail sağlayıcınız o tür mesajları tanımayı öğrenir. Birkaç hafta düzenli işaretleme yaptığınızda, gelen kutusuna sızan istenmeyen mail sayısında fark görürsünüz.

6. "Google ile giriş yap" izinlerini gözden geçirin

Bir test uygulamasına, bir anket sitesine, bir oyuna hesabınızla giriş yaptınız. O uygulamaların bir kısmı hâlâ hesabınıza bağlı ve bazıları beklediğinizden fazla izne sahip olabilir. Mail hesabınızın güvenlik ayarlarında "hesabınıza erişimi olan uygulamalar" türünde bir bölüm bulunur. Oraya girip tanımadığınız ya da artık kullanmadığınız her şeyin erişimini kaldırın. Bunu yılda bir iki kez yapmak yeterli.

7. Kullanmadığınız eski hesapları kapatın

Lise yıllarından kalma bir forum hesabı, bir kere alışveriş yaptığınız bir mağaza, denediğiniz bir uygulama. Bu hesapların her biri adresinizi tutan bir veri tabanı. Bir gün o sitelerden biri sızıntı yaşarsa adresiniz de oradadır.

Pratik bir yol olarak mail kutunuzda "hoş geldiniz", "hesabınız oluşturuldu" gibi ifadeleri aratın. Çıkan liste, nerelere üye olduğunuzun oldukça iyi bir haritasıdır. Kullanmadıklarınızın ayarlarından hesap silme seçeneğine bakın; bulamazsanız destek ekibine yazın.

8. Tek seferlik işlerde ana adresinizi hiç vermeyin

Temizliğin kalıcı olması için kirlenmeyi baştan önlemek gerekiyor. Şöyle örnekler düşünün:

• Bir online mağazada %10 indirim kodu için açılan pencere,
• Bir e-kitabı ya da raporu indirmek için doldurulan form,
• Bir AVM'nin Wi-Fi giriş sayfası,
• Bir uygulamayı denemek için açtığınız ücretsiz hesap.

Bunların hepsinde mail sadece bir kez işinize yarıyor. Geçici adres kullanırsanız doğrulama mailini alırsınız; gerisi sizi ilgilendirmez. Adres birkaç saat içinde kullanım dışı kalır, gelen mailler de 24 saat sonra silinir. Nasıl çalıştığını geçici mail nedir, nasıl kullanılır yazısında adım adım anlattık.

Ama sonradan geri dönmeniz gerekebilecek bir hesapsa, adres kutusunun altındaki kurtarma anahtarını bir yere not edin. O anahtarla başka bir cihazdan da aynı adrese dönebilirsiniz.

9. Kutuyu haftalık beş dakikalık bir rutine bağlayın

Büyük temizlikler motive edicidir ama sürdürülemez. Sürdürülebilir olan, haftada bir kez beş dakika ayırmak. Yeni gelen bültenlerden istemediklerinden çık, yanlış yere düşen mailler için filtreyi düzelt, spam klasörüne bir göz at. Bir alışkanlık hâline geldiğinde kutu bir daha o dört haneli sayıya ulaşmıyor.

10. Ana adresinizi güvenlik açısından da sağlam tutun

Temiz bir kutu, güvenli bir kutu değilse pek anlamı yok. Ana adresiniz diğer tüm hesaplarınızın şifre sıfırlama kapısı. Bu yüzden:

1. Başka hiçbir yerde kullanmadığınız güçlü bir şifre seçin.
2. İki adımlı doğrulamayı açın.
3. Kurtarma telefonu ve kurtarma adresinin güncel olduğunu kontrol edin.
4. Hesabınızda tanımadığınız oturum veya yönlendirme kuralı olup olmadığına arada bir bakın.

Hangisinden başlamalı?

Hepsini bir günde yapmaya çalışmayın. İlk adım olarak bugün 1. ve 8. maddeyi uygulayın, yani adresleri katmanlara ayırın ve yeni tek seferlik kayıtlarda ana adresinizi vermeyi bırakın. Bu, yeni kirlenmeyi durdurur. Hafta sonu 4. ve 7. maddeyle eski yükü azaltın. Geri kalanı zamanla oturur.

Sık sorulan sorular